Po co i jak stawiać sobie cele w sporcie?

​Początek roku to czas, kiedy wiele osób wyznacza sobie zadania do wykonania na najbliższe miesiące. Nie inaczej jest w świecie sportu. Niektóre badania wskazują, że nawet 85-90% elitarnych sportowców regularnie stawia sobie cele i uważa to za istotny element swojego sukcesu sportowego. To pokazuje jak ważny to element ich przygotowania i codziennej rutyny. Zazwyczaj chodzi jednak o trochę coś innego niż popularne postanowienia noworoczne. Po co to robią? Dlaczego im to pomaga? Jak robić to mądrze? – Na te pytania znajdziesz odpowiedzi w tym artykule.

Wiele korzyści z wyznaczania celów

​Dobrze i mądrze stawiane cele mogą być świetnym narzędziem pomagającym w wielu aspektach psychologicznych. Przede wszystkim pełnią rolę drogowskazu, nadają kierunek naszemu treningowi w dłuższej perspektywie czasu. Dzięki temu proces Twojego rozwoju staje się bardziej ustrukturyzowany i spójny, a Ty wiesz gdzie chcesz iść.

​To także świetny sposób budowania pewności siebie. W poprzednim artykule mówiliśmy o tym, że bierze się ona przede wszystkim z przygotowania i świadomości swoich mocnych stron i pracy włożonej w trening. Jeśli regularnie stawiasz sobie drobne, krótkoterminowe cele (np. cel na każdą jednostkę treningową, na każdy dzień lub tydzień) i większość z nich osiągasz, a potem się z tego rozliczasz to dajesz sobie dowód na własną skuteczność i progres sportowy. Jeśli je zapiszesz, po czym odhaczysz te zrealizowane to potwierdzenie tego masz czarno na białym na papierze. W dłuższej perspektywie czasu przełoży się to na stabilną i wysoką pewność siebie. To buduje Twoje przekonanie o własnej skuteczności.

​Kolejną korzyścią jest wzrost motywacji wewnętrznej. To taki rodzaj motywacji, który ma swoje źródło w Tobie (wykonywanie danej czynności sprawia Ci frajdę, przyjemność i poczucie spełnienia. Po prostu lubisz to robić). Regularne stawianie sobie zarówno krótko jak i długoterminowych celów i osiąganie większości z nich daje duże pokłady satysfakcji, a ona jest bezpośrednio związana ze wzrostem motywacji wewnętrznej. Poza tym przypomnienie sobie o swoim ważnym celu może pomóc Ci przełamać się w momentach spadku motywacji, czyli wtedy, gdy wyjątkowo nie chce Ci się pójść na trening.

Jak mądrze stawiać cele?

Skoro wiemy już, że wyznaczanie sobie celów jest przydatne i poprawia skuteczność to zastanówmy się nad tym jak robić to dobrze. To bardzo ważne, bo jeśli nie wykonamy tego w odpowiedni sposób, to możemy osiągnąć efekt odwrotny od zamierzonego. Warto więc trzymać się kilku zasad dotyczących tego jak powinien wyglądać postawiony przez Ciebie cel:

• Precyzyjny, określony w czasie i możliwy do zmierzenia. Unikaj ogólników w stylu „chcę być lepszy”, skup się na konkretach. Ustal termin osiągnięcia go i zastanów się po czym poznasz, że został wykonany.
• Atrakcyjny i realistyczny. Powinien dotyczyć rzeczy, która wewnętrznie Cię interesuje, tak, żeby mieć realną, wewnętrzną chęć jego osiągnięcia. Musi być też wyzwaniem, bo jeśli poprzeczka jest ustawiona za nisko to cel traci na atrakcyjności. Z drugiej strony musi być osiągalny, nie może być zbyt trudny, bo inaczej szybko się zniechęcisz i go nie zrealizujesz. To najczęstszy błąd w wyznaczaniu sobie postanowień noworocznych.
• Zależny od Ciebie i zapisany. Jeśli to tylko możliwe, to skup się na aspektach, które zależą od Ciebie. To pomoże Ci uniknąć niepotrzebnej frustracji i zniechęcenia w przypadku, gdy Ty zrobiłeś/aś wszystko, ale inne czynniki nie pozwoliły osiągnąć celu. I przede wszystkim ZAPISZ SWÓJ CEL. Pamięć bywa bardzo zawodna, a badania jednoznacznie pokazują, że zapisanie celu istotnie zwiększa prawdopodobieństwo jego osiągnięcia. To podnosi skuteczność.
Gołym okiem widać, że mądre stawianie sobie celów po prostu się opłaca. Niewielkim kosztem (to tylko kilka minut!) w dłuższej perspektywie czasu możemy znacząco poprawić pewność siebie czy motywację. Trzeba jednak pamiętać o najważniejszych zasadach, dzięki którym ten proces zachodzi. Wyznaczaj je tak, aby były konkretne, atrakcyjne dla Ciebie, realne, ale też ambitne. I przede wszystkim zapisuj je, bo to jeszcze bardziej podkręci ich skuteczność.

Szymon Borzych
Psycholog Sportu
https://szymonborzych.pl/